Hoe koning Boudewijn keizer Akihito aan zijn geliefde koppelde: de hechte vriendschap tussen België en Japan

In dit artikel:

De Belgische koninklijke familie en het Japanse keizerlijk huis onderhouden al meer dan zeven decennia een bijzondere, veelvuldige vriendschap die nu opnieuw zichtbaar wordt tijdens het zeldzame staatsbezoek van keizer Naruhito en keizerin Masako aan eerst Nederland en vervolgens België. Zo’n Europese rondreis van het keizerlijk paar is uitzonderlijk; ze reizen spaarzaam naar het buitenland, wat de betekenis van het bezoek onderstreept.

De wortels van de relatie reiken terug tot de 19e eeuw, toen koning Leopold II in 1867 de jonge Tokugawa Akitake — broer van de toenmalige shogun — uitnodigde na diens deelname aan de wereldtentoonstelling in Parijs. Onder Leopold II en zijn opvolger Albert I werden wederzijdse audiënties en ontvangsten structureler, waardoor Japanse keizerlijke leden bij Europees bezoek regelmatig gastvrijheid in Brussel vonden.

Een cruciaal moment in de moderne band was de rol van koning Boudewijn in de affaire-Akihito–Michiko. Na de kroning van koningin Elizabeth in 1953 raakten kroonprins Akihito en prins Albert (vertegenwoordiger van Boudewijn) elkaar in Londen; Akihito verbleef vervolgens enige tijd in België en raakte bevriend met Boudewijn. Toen Akihito in 1957 verliefd werd op de niet-adellijke Michiko Shoda, stuitte de relatie op sterke tegenstand van protocol en traditie in Japan. Omdat diplomatieke kanalen weigerden tussenbeide te komen, trad Boudewijn als persoonlijke tussenpersoon op: hij verwerkte de correspondentie en beïnvloedde gesprekken aan Japanse zijde. Eind 1958 kondigde het Japanse hof de verloving aan; de keizerlijke familie heeft Boudewijns bemiddeling sindsdien nooit vergeten.

Dat persoonlijke karakter van de relatie bleek later opnieuw bij de begrafenis van Boudewijn, waar Akihito en Michiko — opvallend tijdens een politiek gevoelig moment in Japan — aanwezig waren. Ook de volgende generatie zette de band voort: kroonprins Naruhito en kroonprins Filip, beiden in 1960 geboren, ontwikkelden nauwe persoonlijke banden; Naruhito bracht als student in Oxford veel tijd door in Laken en beschouwde Boudewijn en Fabiola als ‘zijn ouders in Europa’. Filip bezocht Japan meerdere keren, zowel privé als in officiële functies, en ook als koning heeft hij de relatie warm gehouden.

Recente praktische kanttekeningen: keizerin Masako kampt met stressgerelateerde gezondheidsproblemen en reist met haar psychiater; bij een Nederlands fotomoment bij Paleis Oude Loo zag zij op het laatste moment af. De duurzame klik tussen beide huizen wordt vaak toegeschreven aan gedeelde terughoudendheid en een voorkeur om buiten de schijnwerpers te blijven, naast decennia van persoonlijke, diplomatieke en familiaire verweving.