Woonbootbewoners moeten Koningsdag weer overleven: 'Ze pissen op ons huis en door de brievenbus'
In dit artikel:
Op Koningsdag verandert het leven op Amsterdamse woonboten voor veel bewoners in een dag van waakzaamheid. Wat het hele jaar door een aantrekkelijke plek — met de gracht als voortuin — is, wordt één keer per jaar een strijdtoneel: tienduizenden feestgangers op de kades zorgen voor veel drank, hard muziek en openbare plassen en soms intimiderend gedrag richting bewoners.
Woonbootbewoners in de Prinsengracht en Jordaan, zoals Elly (67), Marcel (62), Bianca (58) en de jonge Belle (24), houden elk jaar hun huizen extra goed in de gaten. Ze kunnen vaak niet weg en zetten praktische barrières in: fluitjes, tijdelijke hekwerken op de kade, soms ingehuurde beveiliging en zelfs stokken om mensen weg te jagen. Bewoners melden voortdurend urineren tegen deuren, door brievenbussen en in planten, en spreken over seksistische intimidatie en openlijk exhibitionisme; één bewoner is zelfs aangezegd en bespuugd nadat hij een feestvierder aansprak.
De drukte neemt al jaren toe: twee jaar geleden trok Koningsdag een record van circa 1,1 miljoen bezoekers (waarvan veel van buiten de stad). Hoewel de viering dit jaar op een maandag valt, verwacht de gemeente nog steeds rond de miljoen bezoekers en vraagt Amsterdammers buiten het centrum weg te blijven. De veranderde feestcultuur — mensen die blijven hangen met grote boxen en vooral boem-boem-muziek — vergroot drankgebruik en overlast, zeggen bewoners.
De gemeente probeert het probleem te bestrijden door meer mobiele toiletten te plaatsen: dit jaar ongeveer 519 exemplaren in de stad, met zo’n vijftien clusters in de Jordaan (ruim tweehonderd meer dan vorig jaar). Wethouder Melanie van der Horst stelt dat dit het maximale is wat ruimtelijk en praktisch mogelijk is. Daarnaast ligt de nadruk op het aanpakken van illegale alcoholverkoop en straatfeesten; bij overtredingen wordt eerst gewaarschuwd, bij herhaling volgt een boete (van duizend euro, oplopend tot vierduizend euro) en extra particuliere toezichthouders worden ingezet. Bewoners twijfelen echter of extra toiletten het kernprobleem oplossen: veel zeggen dat het vooral een gedragsprobleem is van dronken mannen die overal plassen.
Tegelijk ontstaan er ook solidariteitsnetwerken: buurtbewoners letten op elkaars huizen, ruimen braaksel op en helpen elkaar tijdens de drukte. Zo proberen zij jaarlijks de schade te beperken en de veiligheid te vergroten, maar voor velen blijft Koningsdag een dag van onrust, extra werk en soms angst.